„Miesiąc Maryi” –
modlitewnik Romualda Traugutta z 1857 roku

W ramach cyklu „Eksponat miesiąca” prezentujemy wybrane obiekty z naszych zbiorów – szczególne ze względu na ich związek z ważnymi wydarzeniami historycznymi, rocznicami urodzin wybitnych postaci związanych z historią Polski, a także z obchodami świąt kościelnych.
W maju 2026 roku prezentujemy niezwykle interesujący modlitewnik z 1857 roku.

Na karcie tytułowej tej niewielkiej książeczki znajduje się odręczny wpis:
„Książeczka z której Romuald Traugutt wraz ze swą służbą modlił się co wieczór w Maju. Anna Traugutt Juszkiewiczowa.”

Romuald Traugutt odznaczał się głęboką pobożnością. Jego wojskowi koledzy podkreślali, że często modlił się długo w nocy oraz czytał Pismo Święte:


„Literalnie niczym nie można go było wyprowadzić z cierpliwości, na wszelkie żarty i docinki zaciskał tylko zęby i milczał. Jedynie nie znosił najmniejszego lekceważenia lub ubliżania religii katolickiej, jakiegokolwiek żartu lub naigrawania się z duchownych swego wyznania. Wówczas opuszczała go zimna krew i wpadał prawie we wściekłość…”


Córka Traugutta wspominała:
„Tatuś urządził na górze w pokoiku gościnnym kaplicę. Był tam ołtarzyk, obraz Matki Bożej, świece. Tatuś zabierał nas tam co wieczór na rodzinny pacierz. W niedzielę, gdy nie mogliśmy jechać do kościoła, tatuś gromadził wszystkich domowników i czytał modlitwy. Tatuś zawsze rano modlił się z mamą. W maju zabierał nas wszystkich na majowe. Pamiętam, jak brał nas na kolana, uczył katechizmu i historii świętej.”


Prezentowany modlitewnik „Miesiąc Maryi” autorstwa X Prokopa K. został wydany w Warszawie nakładem XX Missyonarzy u św. Krzyża.

X Prokop Kapucyn, czyli Jan Tomasz Leszczyński, jako oficer brał udział w powstaniu listopadowym. Następnie z zaangażowaniem prowadził misje parafialne oraz rekolekcje stanowe (m.in. w 1857 roku dla kapłanów diecezji podlaskiej). Wygłaszał również konferencje światopoglądowe dla inteligencji oraz propagował tercjarstwo franciszkańskie. Po powstaniu styczniowym przebywał w Zakroczymiu, a od 1892 roku w Nowym Mieście. Do jego najważniejszych zasług należy upowszechnienie nabożeństwa majowego na ziemiach polskich.

.

EN