{"id":2465,"date":"2026-02-05T13:44:08","date_gmt":"2026-02-05T12:44:08","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeum.lichen.pl\/?post_type=tribe_events&p=2465"},"modified":"2026-02-05T13:44:08","modified_gmt":"2026-02-05T12:44:08","slug":"200-rocznica-urodzin-romualda-traugutta","status":"publish","type":"tribe_events","link":"https:\/\/muzeum.lichen.pl\/en\/event\/200-rocznica-urodzin-romualda-traugutta\/","title":{"rendered":"200. rocznica urodzin Romualda Traugutta"},"content":{"rendered":"

W tym roku mija 200 lat od narodzin Romualda Traugutta \u2013 jednego z najwybitniejszych bohater\u00f3w narodowych i dyktatora Powstania Styczniowego.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 16 stycznia 1826 r. w Szostakowie jako syn Ludwika Traugutta i Alojzy z B\u0142ockich.<\/p>\n

We wczesnym dzieci\u0144stwie straci\u0142 matk\u0119. Po ponownym o\u017cenku ojca z Franciszk\u0105 Zalewsk\u0105 opiek\u0119 nad Romualdem przej\u0119\u0142a jego babka, Justyna B\u0142ocka \u2013 matka pierwszej \u017cony Ludwika Traugutta. Mieszka\u0142a ona w \u015awis\u0142oczy, na ziemi grodzie\u0144skiej, gdzie Romuald ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazjum. Babka darzy\u0142a wnuka ogromn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a w pe\u0142ni odwzajemniana.<\/p>\n

\u201eW pierwszych latach dzieci\u0144stwa straci\u0142 matk\u0119, a gdy ojciec jego, Ludwik Traugutt o\u017ceni\u0142 si\u0119 po raz wt\u00f3ry z pann\u0105 Franciszk\u0105 Zalewsk\u0105, wychowaniem jego zaj\u0119\u0142a si\u0119 babka B\u0142ocka, matka pierwszej \u017cony jego ojca. Babka B\u0142ocka mieszka\u0142a w Swis\u0142oczy (ziemi Grodzie\u0144skiej) i tam pod jej opiek\u0105 wnuk Romuald ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazjum. Babka kocha\u0142a go ba\u0142wochwalczo, spotykaj\u0105c si\u0119 nawzajem z dowodami wielkiej mi\u0142o\u015bci ze strony wnuka.<\/p>\n

Na wakacje przyje\u017cd\u017cali zwykle do ojca, do rodzinnego maj\u0105tku Bia\u0142ej, gdzie by\u0142a jego druga \u017cona z c\u00f3reczk\u0105 Alojz\u0105 Traugutt\u00f3wn\u0105, siostrzyczk\u0105 Romualda (prawnie rodzon\u0105, bo dzieci jednego ojca a dw\u00f3ch matek s\u0105 rodzonymi).<\/p>\n

Macocha by\u0142a dla swego pasierba Romualda bardzo dobr\u0105 i kocha\u0142a go na r\u00f3wni ze sw\u0105 c\u00f3reczk\u0105.<\/p>\n

W roku 1848 Romuald uko\u0144czy\u0142 gimnazjum z odznaczeniem, otrzymuj\u0105c medal, po czym wyjecha\u0142 do Petersburga z zamiarem wst\u0105pienia do G\u0142\u00f3wnej Szko\u0142y In\u017cynier\u00f3w Wojskowych, nie przyj\u0119to go jednak, do egzaminu, poniewa\u017c mia\u0142 ju\u017c uko\u0144czonych lat 18. Wst\u0105pi\u0142 wi\u0119c do wojska rosyjskiego i zosta\u0142 wcielony , jako junkier, do trzeciego batalionu saper\u00f3w, stacjonuj\u0105cego w\u00f3wczas w mie\u015bcie \u017belechowie. Po trzech latach zosta\u0142 oficerem w tym batalionie a po przej\u015bciu nast\u0119pnych stopni \u2013 kapitanem saper\u00f3w, bez zaliczenia do batalionu. W mi\u0119dzyczasie otrzyma\u0142 order \u015bw. Anny III klasy oraz medale za kampani\u0119 krymsk\u0105 i obron\u0119 Sewastopola.<\/p>\n

Romuald Traugutt by\u0142 pierwszy raz o\u017ceniony z pann\u0105 Ann\u0105 Pikiel, c\u00f3rk\u0105 obywatela m. Warszawy. Z tego ma\u0142\u017ce\u0144stwa by\u0142 synek i 3 c\u00f3rki, z tych dzieci synek i c\u00f3reczka umarli w wieku niemowl\u0119cym w Petersburgu, pochowani na cmentarzu, na \u201eWyborskiej Stronie\u201d wraz z \u017con\u0105 i babk\u0105 B\u0142ock\u0105. Pozosta\u0142y za\u015b dwie c\u00f3rki Anna i Alojza\u201d<\/p>\n

Z: \u201e\u017byciorys Romualda Traugutta skre\u015blony przez c\u00f3rk\u0119 Jego Ann\u0119 Korwin-Juszkiewiczow\u0105 w roku 1913\u201d<\/p>\n

Po tych wydarzeniach Romuald Traugutt prze\u017cy\u0142 za\u0142amanie nerwowe i przebywa\u0142 w maj\u0105tku swojej siostry Alojzy. Nast\u0119pnie przej\u0105\u0142 maj\u0105tek pozostawiony mu przez ojca chrzestnego w Ostrowiu i Zabawie. Tam pozna\u0142 Antonin\u0119 Ko\u015bciuszk\u00f3wn\u0119, spokrewnion\u0105 z Tadeuszem Ko\u015bciuszk\u0105, kt\u00f3r\u0105 po\u015blubi\u0142.<\/p>\n

W tym okresie zako\u0144czy\u0142 r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cb\u0119 w wojsku carskim. Pocz\u0105tkowo nie zamierza\u0142 bra\u0107 udzia\u0142u w Powstaniu Styczniowym, pragn\u0105c pozosta\u0107 przy rodzinie do\u015bwiadczonej licznymi tragediami. Z czasem jednak zdecydowa\u0142 si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107 do powsta\u0144c\u00f3w, a w pa\u017adzierniku 1863 roku zosta\u0142 dyktatorem Powstania Styczniowego, podejmuj\u0105c pr\u00f3b\u0119 ocalenia upadaj\u0105cego zrywu.<\/p>\n

Po aresztowaniu zosta\u0142 skazany przez w\u0142adze carskie na kar\u0119 \u015bmierci. Egzekucj\u0119 wykonano przez powieszenie na stokach warszawskiej Cytadeli.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce po jego \u015bmierci rozpocz\u0119to starania o wyniesienie Romualda Traugutta na o\u0142tarze jako symbolu m\u0119cze\u0144stwa za Ojczyzn\u0119. Proces beatyfikacyjny pilotowa\u0142 jego biograf, ks. J\u00f3zef Jarz\u0119bowski MIC \u2013 za\u0142o\u017cyciel naszego muzeum. Po II wojnie \u015bwiatowej dzia\u0142ania te wznowi\u0142 prymas Polski, kardyna\u0142 Stefan Wyszy\u0144ski.<\/p>\n